Pełnia

Jak długo jeszcze zwracasz uwagę na to, co wygodne dla ciała, i umysł twój jest zajęty [zewnętrznymi] ozdobami namiotu, tak długo jeszcze nie odkryłeś miejsca modlitwy. Jej droga pełna szczęścia daleko jest jeszcze od ciebie. // Ewagriusz

Jakość

Chwałą modlitwy nie jest po prostu jej ilość, ale jakość, na co wskazują ci, którzy przyszli do świątyni, a także następujące słowa: Na modlitwie nie bądźcie gadatliwi. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Cnota

Jak od wszystkich innych zmysłów lepszy jest wzrok, tak i od wszystkich cnót bardziej doskonała jest modlitwa. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Uwaga

Kiedy z uwagą szukasz modlitwy, znajdziesz ją. Do modlitwy – bardziej niż cokolwiek innego – prowadzi uwaga. Dlatego też należy się o nią starać. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Nie szukaj

Nie szukaj radości w gadulstwie ani w uznaniu, w przeciwnym razie grzesznicy będą budować już nie tylko na twoich plecach, ale wprost na twym obliczu, i przysporzysz im radości w czasie modlitwy, odciągnięty i zwabiony przez nich

Czujność

Jeśli Ten, który niczego nie potrzebuje i nie da się przekupić, nie przyjął tego, który z darem przyszedł do ołtarza, zanim nie pojednał się z bliźnim, który wyrządził mu krzywdę, to pomyśl, jakiej trzeba czujności i jakiego

Wzrok

Jak temu, kto choruje na oczy, nie pomoże uporczywe oglądanie bez zasłony słońca w samo południe i kiedy ono świeci najsilniej, tak i próba naśladowania budzącej grozę i niezwykłej modlitwy spełnianej w duchu i w prawdzie na

Pycha

Kto trwa w grzechach i skłonności do gniewu, a bezwstydnie ośmiela się sięgać po wiedzę o sprawach doskonalszych albo przystępować do niematerialnej modlitwy, ten powinien wziąć do siebie apostolskie napomnienie, że nie jest dla niego bezpiecznie modlić się

Mądrość

Mądry jest ten człowiek, który, zanim w sposób doskonały się nie nawróci, nie odstępuje od bolesnego wspominania własnych grzechów i kary ognia wiecznego, która jest odpłatą za nie. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Czujność

Jeśli tylko w nieszczęściach pamiętasz o Sędzi, o tym, jak jest straszliwy i nieprzebłagany, to jeszcze nie nauczyłeś się służyć Panu z bojaźnią i wysławiać Go ze drżeniem. Wiedz bowiem, że także w czasie duchowego odprężenia i

Modlitwa

Pragniesz się modlić? Odejdź stąd, miej nieustannie swoją ojczyznę w niebie – nie w samych tylko słowach, ale przez anielskie postępowanie i doskonalsze poznanie. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Kadzidło

Dopóki nie wyrzekniesz się namiętności, a twój umysł sprzeciwiać się będzie cnocie i prawdzie, nie znajdziesz w swoim sercu pięknie pachnącego kadzidła. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Nocą

Nocą demony domagają się od duchowego mistrza, aby mogły go bezpośrednio niepokoić. W ciągu dnia natomiast za pośrednictwem ludzi osaczają go trudnościami, oszczerstwami i niebezpieczeństwami. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Rozwaga

Kiedy pomożesz jednemu, drugi może cię obwiniać, tak abyś obrażony powiedział albo zrobił coś niestosownego i w zły sposób utracił to, coś w dobry sposób zyskał. Taki właśnie jest cel złych demonów. Dlatego trzeba czuwać z rozwagą. //

Walka

Nie sądź, żeś posiadł cnotę, jeśliś najpierw nie walczył o nią aż do [przelewu] krwi. Grzechowi bowiem trzeba się przeciwstawiać aż do śmierci – walecznie i nienagannie, jak mówi święty Apostoł. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne,

Modlitwa

Kiedy modlisz się, by pokonać namiętności albo też nękającego cię demona, wspomnij na tego, który mówi: Ścigać będę mych wrogów i pochwycę ich, i nie zawrócę, póki sił nie stracą. Rozgromię ich tak, że się nie ostoją, upadną

Zasadzki

Zdarza się, że demony poddają ci myśli i nawet nakłaniają cię, byś modlił się niejako przeciwko nim albo im złorzeczył, a następnie chętnie odchodzą. Czynią tak, abyś zwiedziony nabrał co do siebie przekonania, że już zacząłeś zwyciężać

Badaj…

Kiedy się modlisz, zwracając się przeciwko jakiejś myśli, a ona łatwo się ucisza, to badaj, skąd się to bierze, abyś nie wpadł w zasadzkę i zbłądziwszy, samego siebie nie zaprzedał [w niewolę]. // Ewagriusz z Pontu // Pisma

Ubóstwo

Jeśli podążysz za tym, co obiecane, zdobędziesz panowanie; a zatem wpatruj się w to, a chętnie zniesiesz obecne ubóstwo. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Potrzeby

Powierz Bogu potrzeby ciała, a będzie jasne, że powierzasz mu także i potrzeby duszy. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Zmysły

Szczęśliwy umysł, który w czasie modlitwy osiągnął doskonałą wolność od wrażeń zmysłowych. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Bez rozproszeń

Szczęśliwy umysł, który modląc się bez rozproszeń, coraz bardziej pragnie Boga. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Szczęśliwy

Za moją własną myśl uważam to, co powtarzam młodszym: szczęśliwy umysł, który w czasie modlitwy osiągnął doskonałą wolność od [wyobrażanych] kształtów. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Upadek

Początkiem upadku jest próżność umysłu, która popycha umysł do tego, by starał się opisać to, co Boskie, w kategoriach kształtu i wyglądu. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Pułapka

Nie pragnij zmysłowo oglądać aniołów, Moce czy Chrystusa, abyś całkowicie nie odszedł od zmysłów i nie wziął wilka za pasterza, i nie oddawał czci wrogim demonom. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1