Rozwaga

Kiedy pomożesz jednemu, drugi może cię obwiniać, tak abyś obrażony powiedział albo zrobił coś niestosownego i w zły sposób utracił to, coś w dobry sposób zyskał. Taki właśnie jest cel złych demonów. Dlatego trzeba czuwać z rozwagą. //

Walka

Nie sądź, żeś posiadł cnotę, jeśliś najpierw nie walczył o nią aż do [przelewu] krwi. Grzechowi bowiem trzeba się przeciwstawiać aż do śmierci – walecznie i nienagannie, jak mówi święty Apostoł. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne,

Modlitwa

Kiedy modlisz się, by pokonać namiętności albo też nękającego cię demona, wspomnij na tego, który mówi: Ścigać będę mych wrogów i pochwycę ich, i nie zawrócę, póki sił nie stracą. Rozgromię ich tak, że się nie ostoją, upadną

Zasadzki

Zdarza się, że demony poddają ci myśli i nawet nakłaniają cię, byś modlił się niejako przeciwko nim albo im złorzeczył, a następnie chętnie odchodzą. Czynią tak, abyś zwiedziony nabrał co do siebie przekonania, że już zacząłeś zwyciężać

Badaj…

Kiedy się modlisz, zwracając się przeciwko jakiejś myśli, a ona łatwo się ucisza, to badaj, skąd się to bierze, abyś nie wpadł w zasadzkę i zbłądziwszy, samego siebie nie zaprzedał [w niewolę]. // Ewagriusz z Pontu // Pisma

Ubóstwo

Jeśli podążysz za tym, co obiecane, zdobędziesz panowanie; a zatem wpatruj się w to, a chętnie zniesiesz obecne ubóstwo. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Potrzeby

Powierz Bogu potrzeby ciała, a będzie jasne, że powierzasz mu także i potrzeby duszy. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Zmysły

Szczęśliwy umysł, który w czasie modlitwy osiągnął doskonałą wolność od wrażeń zmysłowych. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Bez rozproszeń

Szczęśliwy umysł, który modląc się bez rozproszeń, coraz bardziej pragnie Boga. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Szczęśliwy

Za moją własną myśl uważam to, co powtarzam młodszym: szczęśliwy umysł, który w czasie modlitwy osiągnął doskonałą wolność od [wyobrażanych] kształtów. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Upadek

Początkiem upadku jest próżność umysłu, która popycha umysł do tego, by starał się opisać to, co Boskie, w kategoriach kształtu i wyglądu. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Pułapka

Nie pragnij zmysłowo oglądać aniołów, Moce czy Chrystusa, abyś całkowicie nie odszedł od zmysłów i nie wziął wilka za pasterza, i nie oddawał czci wrogim demonom. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Czystość

W czasie modlitwy, kiedy pragniesz ujrzeć oblicze Ojca, który jest w niebie, żadną miarą nie szukaj jakiegoś kształtu czy obrazu. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Igraszki

Innemu świętemu, który żył na pustyni w pokoju, [przytrafiło się], że kiedy gorliwie się modlił, towarzyszące mu demony przez dwa tygodnie grały nim jak w piłkę, podrzucając go w powietrze i chwytając na słomianej macie, ale żadnym

Wytrwałość

Dotarła do nas wieść, że pewnemu świętemu, który modlił się, ukazał się Zły w taki sposób, iż kiedy podnosił ręce do modlitwy, tamten zmieniał się w lwa i podnosił w górę przednie łapy, a własne pazury z obydwu

Modlitwa

Kiedy stajesz do modlitwy, nie zwracaj uwagi na potrzeby ciała, abyś nękany przez pchłę czy wesz albo przez komara czy muchę, nie utracił największej korzyści ze swej modlitwy. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Przykład

Niech pouczy cię przykład tego, kto winien był dziesięć tysięcy talentów. Jeśli bowiem nie odpuścisz temu, kto jest twoim dłużnikiem, sam także nie dostąpisz odpuszczenia. Powiedziano przecież: Wydał go katom. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom

Chleb

Jak chleb jest pokarmem dla ciała, a cnota – dla duszy, tak duchowa modlitwa dostarcza pokarmu umysłowi. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Strach

Jeśli na modlitwie stajesz wobec Boga wszechmogącego, który wszystko stworzył i wszystko otacza swoją opatrznością, to dlaczego tak nierozumnie zbliżasz się do Niego, że nie zwracasz uwagi na niepokonany gniew Boga, a obawiasz się komarów i skarabeuszy?

Uwaga

Jeśli demony grożą ci nagle, ukazując się z powietrza, wpędzają cię w przerażenie i opanowują twój umysł albo też jak dzikie zwierzęta wyrządzają krzywdę twemu ciału, nie obawiaj się ich i zupełnie nie zwracaj uwagi na ich

Czysta modlitwa

Ten, kto troszczy się o czystą modlitwę, będzie wysłuchiwał ze strony demonów różnych hałasów, trzasków, krzyków i wyzwisk, ale nie upadnie ani nie utraci ducha, ponieważ będzie mówił: zła się nie ulęknę, bo Ty jesteś ze mną,

Anioły?

Powinieneś także znać i ten podstęp [demonów]: otóż na pewien czas rozdzielają się one na dwie grupy i kiedy – jak sądzisz – szukasz ocalenia [od jednych], pozostałe przychodzą w postaci aniołów i wypędzają tych pierwszych, aby cię

Czujność

Bacz, aby złe duchy nie zwiodły cię przez jakąś wizję. Bądź raczej roztropny i zwracaj się ku modlitwie, i wzywaj Boga, aby – jeśli to od Niego pochodzi jakaś myśl – sam cię oświecił lub też –

Przykrości

Ten, kto znosi rzeczy przykre, dostąpi też wielkich radości, a kto jest wytrwały w znoszeniu goryczy, nie będzie pozbawiony przyjemności. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1

Bestie

Jeśli chcesz troszczyć się o modlitwę, przygotuj się na ataki demonów i mężnie znoś ich ciosy. Będą bowiem nacierać na ciebie jak dzikie bestie i maltretować całe twoje ciało. // Ewagriusz z Pontu // Pisma ascetyczne, tom 1