Demoniczny umysł

Zły duch oczom ciała objawia w wyobraźni światło, które nie jest jasne ani czyste, ale szkarłatne. Wyprowadza jego umysł poza niego samego, czyniąc go demonicznym. (św. Maksym Kausokalybos) Święte miejsca – aby lepiej zrozumieć apoftegmaty

Wzbudzić strach i lęk

Zły duch wzbudza strach, lęk i pychę. Zatrważa oczy i mąci rozum. Rozdrażnia całe ciało. (św. Maksym Kausokalybos) O grzechu i pokucie u św. Jana Kasjana

Wzbudzenie strachu i lęku

Zły duch wzbudza strach, lęk i pychę. Zatrważa oczy i mąci rozum. Rozdrażnia całe ciało. (św. Maksym Kausokalybos) O modlitwie według Katechizmu Kościoła Katolickiego

Twarde serce

Zły duch czyn też twardym serce i zaciemnia je. (św. Maksym Kausokalybos) Wspieraj projekt FILOKALIA

Duch kłamstwa i złudzeń

Wtedy Grzegorz zapytał: „Czy istnieją, mój Kausokalybosie, inne, podobne rzeczy, należące do tego, co nazywasz złudzeniami?” Wielki Maksym odpowiedział mu: „Jedne są znakami złudzeń, inne zaś łaski. Zły duch bowiem, duch kłamstwa i złudzeń, gdy zbliża się do człowieka, mąci i

Stać się światłem

Gdy umysł jednak zbliża się do ognia Boskości i do Ducha Świętego, odtąd całkowicie zostaje ogarnięty przez światło Boga. Sam staje się światłem i zapala się w płomieniu Najświętszego Ducha, oraz roztapia się pod wpływem Bożych pojęć. Odtąd niemożliwe jest, by

Gdy umysł nie spotkał Boga

Gdy wosk znajduje się daleko od ognia, jest stały i można go trzymać w ręku. Jeśli jednak włożysz go do ognia, topi się, zapala i sam płonie, staje się światłem i niknie cały w ogniu. Nie może nie topić się

Pouczenie Ducha Świętego

Kiedy zatem przyjdzie na kogoś łaska Ducha Świętego, nie ukazuje mu tego, co zazwyczaj można zobaczyć, ani też rzeczy tego świata, dostrzegalnych zmysłami. Objawia natomiast to, czego on nigdy nie widział ani sobie nie wyobrażał. Umysł tego człowieka zostaje wtedy pouczony

Zachwycenie w Bogu

Grzegorz powiedział: „Proszę cię, powiedz mi, co twój umysł widzi swymi duchowymi oczyma w chwili, gdy zachwycony jest w Bogu? I czy może on wówczas wznosić modlitwę razem z sercem?” Święty Maksym odpowiedział: „Nie jest w stanie. Kiedy bowiem przez modlitwę łaska

Duchowy wzrok

Grzegorz powiedział: „Proszę cię, powiedz mi, co twój umysł widzi swymi duchowymi oczyma w chwili, gdy zachwycony jest w Bogu? I czy może on wówczas wznosić modlitwę razem z sercem?” Święty Maksym odpowiedział: „Nie jest w stanie. Kiedy bowiem przez modlitwę łaska

Skutki modlitwy

Boski Grzegorz na to: „Powiedz mi, święty ojcze, czy zdarzyło się, że wówczas, gdy modliłeś się wezwaniem: «Panie Jezu Chryste, Synu Boży, zmiłuj się nade mną», niekiedy zaznałeś Bożego uniesienia, albo ekstazy czy też jakiegoś innego daru Ducha Świętego?” Boży Maksym

Modlitwa umysłu

Boski Grzegorz z Synaju spotkał świętego Maksyma i rozmawiał z nim. Mówił między innymi: „Mój najczcigodniejszy ojcze, proszę cię, powiedz mi, czy posiadasz modlitwę umysłu?”. On uśmiechnął się i odparł: „Przed tobą, wielebny ojcze, nie będę ukrywał cudu, jaki uczyniła mi

Wznieść umysł ku Pan

U tych zaś, którzy wznieśli umysł ku Panu i związali duszę z Bożym pragnieniem, również ciało przemienione wraz z duszą, wznosi się i razem cieszy się wspólnotą z Bogiem, stając się także Jego własnością i przybytkiem. Nie mieszka w nim bowiem

Utrata pragnień duszy

Ci, którzy oddają się zmysłowym i zgubnym przyjemnościom, tracą właściwe pragnienia duszy. Dlatego stają się całkowicie „ciałem”. Natomiast Duch Boży, według tego, co napisano, nie może pozostawać w nich (zob. Rdz 6,3). (św. Grzegorz Palamas) Sięgaj do źródeł [cz.3]

Skryte słowo

Zważaj więc na siebie samego, kontroluj siebie i badaj, a raczej broń siebie, czuwaj i sprawdzaj. W ten sposób oporne ciało podporządkujesz duchowi, a w sercu nie powstanie wówczas skryte słowo (zob. Pwt 15,9). (św. Grzegorz Palamas) Bajka o zapłacie

Bacz na siebie samego

Bacz na siebie samego (Pwt 15,9), mówi Mojżesz. To znaczy, na siebie całego, a nie tylko na jedną część siebie, a na inną nie. Przy pomocy jakiego narządu? Oczywiście umysłu. Żadnym innym organem bowiem nie można zważać w całości na

Opanowanie umysłu

Ci, którzy właśnie przystąpili do tej duchowej walki, widzą, że ich rozum, zaledwie zostaje skupiony, wciąż się rozprasza. Nieustannie muszą więc oni sprowadzać go do siebie. Z braku doświadczenia nie wiedzą, że opanowanie umysłu jest czymś najtrudniejszym w dążeniu do

Hezychasta

Jan Klimak, który swymi mowami zbudował drabinę do nieba, powiedział: „Wyciszonym (hezychastą) jest ten, kto w swoim ciele stara się ogarnąć to, co niecielesne”. Taką samą naukę przekazali nam również nasi ojcowie duchowi. I słusznie. Jeśli bowiem hezychasta nie potrafi ogarnąć w

Nieomylna droga

„Rozum bowiem – mówi wielki Bazyli – nie rozprasza się kierując się ku rzeczom zewnętrznym”. Widzisz więc, że on może wychodzić? A jeśli wychodzi, trzeba, aby wrócił. Dlatego autor ten dodaje: „Powraca do siebie i przez siebie samego wznosi się do

Odnaleźć duchowe doznanie

Widzisz, że jeżeli ktoś pragnie oprzeć się grzechowi i pozyskać cnotę, a także nagrodę za walkę o nią, albo lepiej zadatek tej nagrody, konieczne jest, by odnalazł duchowe doznanie, jakie rodzi się z wprowadzenia umysłu do wewnątrz ciała i do

Prawe serce szuka doznania

Prawe serce, mówi Salomon, szuka doznania (Prz 15,14). Wszyscy ojcowie starają się je osiągnąć, mówiąc: „Duchowy rozum z pewnością przyswaja sobie duchowe doznanie. Nie powinniśmy przestać go szukać, gdy jest ono w nas i poza nami”. (św. Grzegorz Palamas) Komentarz

Królestwo niebios jest w nas

Jeżeli, jak mówi psalmista, wszelka chwała córy królewskiej jest wewnątrz (pS 45,14), to dlaczego mielibyśmy jej szukać na zewnątrz? Jeśli, jak głosi Apostoł, Bóg wysłał do serc naszych Ducha, który woła: „Abba, Ojcze” (Ga 4,6), to jakże nie mamy modlić

Tron łaski

Makary, który słusznie nosi takie imię (tj. Błogosławiony), dodaje: „Tam zatem należy patrzeć, by doświadczyć, czy przez łaskę zostały wypisane prawa Ducha”. Tam, to znaczy gdzie? W główny ludzki narząd, na tron łaski, gdzie mieści się rozum i wszystkie myśli duszy, a

Kontrolować rozum

Gdy zaś usiłujemy kontrolować nasz rozum i doskonalić go poprzez zachowanie dokładnej czujności, w jaki sposób to czynimy? Czy moglibyśmy sprawować tę kontrolę, jeśli nie skupimy naszego rozumu, który przez zmysły rozprasza się na zewnątrz i jeśli nie sprowadzimy go do

Siedziba myśli

Tak nauczał wielki Makary: „Serce kieruje całym organizmem. Kiedy bowiem łaska ogarnie wszystkie obszary serca, wówczas panuje ono nad wszelkimi myślami i członkami. W nim właśnie znajduje się rozum i wszystkie myśli duszy”. Nasze serce stanowi zatem siedzibę myśli i pierwszy